ورود ثبت

ورود به سایت

نام کاربری *
گذرواژه *
مرا به خاطر بسپار

غلط های مرسوم در زبان پارسی

این مورد را ارزیابی کنید
(6 رای‌ها)

امروزه در نوشتن های روزمره به مواردی برخورد می کنیم که علیرغم نادرست بودن، کم کم مصطلح شده و در کلامِ مردم رایج می شوند. شاید بهتر باشد ابتدا نظر خود را در رابطه با غلط و درست بیان کنم:
به تصورِ من در مورد دستورِ نوشتن و نگارش، معنای «درست» یعنی آنچه امروز در میان اهلِ فن و حتی شاید مردمِ آگاه و حساس به ادبیات، موردِ پذیرش است – که شاید در دوره ای دیگر، عقیده ای غیر از این در میانِ مردم بوده! «درستِ » امروز شاید غلطِ دیروز بوده است و بالعکس. پس خیلی به درست و غلط بودن نمی توان دل خوش کرد و این یک امرِ نسبی و اقتضایی است، ولی به هر حال برای یکسان شدنِ آنچه امروز به نام «نگارش» داریم می باید تلاش کرد و به همین منظور در هر فرصتی به برخی از این موارد اشاره می کنیم.
1) واژه های دوقلو و دولوکس
«دوقلو» واژه ای ترکی و مرکب، متشکل از دو قسمتِ «دوق»  و « لو» است که معنای همزادها را میدهد و تلفظِ آن به صورت دوق-لو است و نه دو-قلو! اگرچه امروز در بسیاری موارد از واژۀ «قل» حتی به جا و معنای شباهت استفاده میگردد! پس در این کلمه هیچ عددی به کار نرفته تا ما بتوانیم آن را به کلمات دیگری چون سه قلو و چهارقلو و غیره بسط دهیم.
واژه ی دولوکس (De Luxe) نیز فرانسوی و به معنای تجملی و دارای جلال و شکوه است، پس هیچ مفهومی از دو برابر شدنِ لوکس در خود ندارد! تا بتوان آن را به سه-لوکس و چهار-لوکس تعمیم داد!
2) لغات فارسی در ظرف عربی
لغتی مانند «استاد» فارسی است و بنابراین قابلیت جمع شدن به شکلِ مکسر در عربی را ندارد. استادان، جمع صحیحِ این کلمه است و نه اساتید! که ظاهرا جمع مکسری از این کلمه می باشد.
مُهر نیز از آن واژه هایی در زبان ماست که شکل و قالبی عربی به آن داده اند و به صورتِ مفعولی نیز به غلط مطرح شده است: ممهور! به معنای مُهر شده.
واژه آزمایش نیز فارسی اسـت و نمی توان آن را با علامت جمع عربی یعنی " ات " جمع  بست. جمعِ صحیح این کلمه با " ها" در فارسی انجام میشود، یعنی: آزمایش ها.
جمع بستن اسامی جمع: کلماتی چون آثار، اَعمال، اَخبار، اَرکان ، حواس، منازل، مقاصد و عجایب به خودیِ خود و در معنا، جمع هستند و نباید دوباره آنها را به هر شکل و گونه ای جمع بست. شاید این کلماتِ غلطِ دوبار جمع بسته شده را گاهی شنیده یا در نوشته ها دیده باشید: آثارها، اخبارها ، ارکان ها، اعمال ها، حواس ها، عجایب هاِ، منازل ها، امورات، عملیات ها و غیره! ... که همگی نادرست اند.
3) استفاده نادرست یا نا به جا از دو واژه « است»  و «هست»
معنا و ریشه این دو واژه یکی است و در استفاده از آنها تنها اختلافی که وجود دارد در مقصود و بیان است و نه تفاوتِ دستوری و مفهومی. کمی روی کاربرد خودتان از این دو واژه فکر کنید! آیا توجه کرده اید که هرگاه قصد داریم با تاکید بیشتری، معنا را منتقل کنیم از کدامیک استفاده می کنیم.
استفاده از «هست» دارای تاکید بیشتری نسبت به دیگری ست. به نمونه ها توجه کنید:
«آیا پول همراهت است؟». یعنی: من نمیدانم که پول با خودت داری و در مورد جواب هم هیچ ایده ای ندارم.
«آیا پول همراهت هست؟». یعنی: من با این که نمیدانم که پول با خودت داری، ولی در مورد جوابِ تو، حدس میزنم که با خودت پولی نداری! یا شاید بتوان جمله اخیر را این معنا نیز بیان کرد: «آیا اصلا پولی با خودت داری؟»، و در قبالِ این سوال انتظارِ شنیدنِ پاسخِ منفی داریم!
در برخی موارد هم واژه «هست» به معنای «وجود دارد» به کار میرود و این تفاوت آن با «است» محسوب میگردد. به نمونه ها توجه کنید:
«یک درخت سیب در حیاطِ ماست». یعنی: «یک درختِ سیب در حیاطِ ما هست(وجود دارد)» و کاربرد «است» از زیبایی جمله می کاهد.
«او هنوز دانشجوست». یعنی: «او هنوز دانشجو است» و کاربرد «هست» جمله را از معنا دور می کند یا معنای تاکیدی به آن میدهد. یعنی: «او همچنان دانشجو هست و جای تردید ندارد!».
نتیجه آن که: این دو واژه میتوانند به جای هم استفاده شوند ولی دقت در این موارد به زیبایی و بیانِ دقیق ترِ مفاهیم کمک شایانی خواهد کرد.

خواندن 12520 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: نه شرقی، نه غربی، انسانی »

دیدگاه‌ها  

#3 علیزاد 1395-07-06 09:13
اولا: طبق استدلال خود شما اگر دوقلو را از ترکی برمیداشتیم و سه قلو و چهارقلو میکردیم چنین ساختاری را در جاهای دیگر هم تکرار می‌کردیم و دولوکس وسه‌لوکس هم میساختیم. یا دوبی- سه‌بی- چهاربی و... چرا فقط این واژه را چنین کردیم؟؟؟؟؟

ثانیا : واژه‌ دوقلو در ترکی بی‌معناست. دوغ لو= بزایی! (دوغ=بزا+لو=ی نسبت)

ثالثا چه سندی در قدمت و وجود چنین واژه‌ای در متن‌های قدیمی ترکی دارید؟

رابعا : بسیاری از واژه‌هایی که امروزه عوام ترکی میپندارند یا واژه‌های محلی- یا دگرگون‌شده یا از زبانهای دیگر است.
مثل قیچی که خاییچ مغولی است ولی بلا استثناء در همه‌جا ترکی نامیده می‌شود درحالیکه در ترکی قیچی معنی‌ میشود برگردگر!
یا قاشق که معرب کاوچک که تلفظ گویشهای غربی ایران از کفچک است همه‌جا ترکی خوانده می‌شود.

خامسا : وقایع علمی، مسائل سیاسی نیستند که بر اساس عقیده اکثریت قضاوت شوند.حال اینکه اقلیت پانترکیست بسیار فعال در اینترنت هستند که واژه‌های فارسی را مصادره کنند بمعنی حق داشتن آنها نخواهد بود.
#2 احمد 1392-03-26 14:12
نقل قول:
با درود و ادب
واژه دوقلو را نمیتوان تفسیر با تفسیر ترکی سازانه بررسی کرد
در بازی های کودکانه که در زمان ما بود بازی داشتیم که دختران بازی می کردند به نام یه قل دوقل و به این سادگی نمیتوان ریشه ای ساخت و تفسیر کرد تازه واژه یک قلو -سه قلو و ... را چه می گویید اینها که فرآورده امروز و دیروز نیستند قرنهاست که چنین می گویند با یک نگاه سطحی به متون می توانید دریابید بزرگوار
با پوزش و سپاس
شادباشید
==============================
مستر بابک ایرانی،، خوشبختانه و یا شاید!متأسفانه!!، قضیه ترکی بودن کلمه *دوقلو*/ یا دوق لو(دوغئ لئ) درست می باشد.
#1 بابک ایرانی 1391-08-28 11:16
با درود و ادب
واژه دوقلو را نمیتوان تفسیر با تفسیر ترکی سازانه بررسی کرد
در بازی های کودکانه که در زمان ما بود بازی داشتیم که دختران بازی می کردند به نام یه قل دوقل و به این سادگی نمیتوان ریشه ای ساخت و تفسیر کرد تازه واژه یک قلو -سه قلو و ... را چه می گویید اینها که فرآورده امروز و دیروز نیستند قرنهاست که چنین می گویند با یک نگاه سطحی به متون می توانید دریابید بزرگوار
با پوزش و سپاس
شادباشید

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

 

Go to top